Zeven vragen (en antwoorden) over de mondkapjesplicht. Moet ik in elke winkel een schone op? En mag een faceshield ook?

Een spatscherm is volgens de overheid geen alternatief het mondkapje.
© Foto ROBIN UTRECHT

We moeten er vanaf 1 december - dinsdag dus - allemaal aan geloven. Zonder mondkapje komen we geen winkel, gemeentehuis of museum meer in. Maar mag een faceshield ook? En: hoelang gaat die mondkapjesplicht duren?

1 Waar moet het niet-medische mondkapje op?

In stationsgebouwen, luchthavens en in alle publieke binnenruimtes, alle gebouwen dus waar je zo naar binnen kunt lopen. Voorbeelden zijn winkels, musea, restaurants, theaters, concertzalen en benzinestations. Als de horeca weer open gaat, mag het mondkapje af als je een vaste zitplaats hebt. Ga je naar het toilet of richting de uitgang, dan zet je ’m weer op. Dat geldt ook voor theaters en onderwijsinstellingen, uitgezonderd basisscholen.

2 Hoe zit het bij een bank of kantoor?

Een woordvoerder van het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie meldt dat de hal van een bank vergelijkbaar is met een winkel. ,,Dus daar geldt dit ook.” De mondkapjesplicht geldt ook voor ’het publieke gedeelte van een kantoor’. ,,Als je eenmaal achter de receptie van een bedrijf bent gekomen, zit je niet meer in een publieke ruimte.”

3 Waarom geen mondkapjesplicht in kerk en moskee?

Gebedsruimten worden door de overheid gezien als besloten ruimten. Het dragen van een mondkapje is hier niet nodig. Toch hoopt premier Rutte dat gelovigen een mondkapje opzetten. ,,Alle ietsen helpen in de strijd tegen het virus.”

Voor contactberoepen geldt de mondkapjesplicht wel, denk aan de kapper, de nagelstyliste en de rij-instructeur. Tijdens het scheren of een gezichtsbehandeling mag het kapje even af. Huisartsen en fysiotherapeuten zijn uitgezonderd van de plicht, maar toch wordt gevraagd in hun praktijkruimtes een mondkapje te dragen. In ziekenhuizen is het eigen beleid over mondkapjes leidend.

4 Moet ik tijdens het shoppen in elke winkel een schoon mondkapje opzetten?

Het advies is om tijdens het winkelen het mondkapje op te houden, ook als je van de ene winkel naar de andere gaat. Het is namelijk de bedoeling dat je niet met je vingers aan het mondkapje zit. Een mondkapje dragen kan best irritant zijn, maar is volgens de Wereldgezondeidsorganisatie (WHO) niet schadelijk: je loopt geen zuurstoftekort of CO2-vergiftiging op.

5 Mag een faceshield ook? Dan zie je mimiek en heb je meer lucht.

Nee, volgens de rijksoverheid bedekt zo’n spatscherm neus en mond niet volledig. Ook een sjaal, buff of bandana mag niet worden gebruikt als alternatief. Wel kan bij de uitvoering van sommige beroepen gekozen worden voor een spatscherm. Denk aan een conducteur in het openbaar vervoer. ,,Dit geldt voor personeel dat langer dan drie uur achter elkaar een mondkapje zou moeten dragen. Langer dan dat wordt ook door het RIVM ontraden”, meldt de woordvoerder van het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie.

6 Moeten sekswerkers een mondkapje dragen?

Voor sekswerkers en hun klanten geldt de mondkapjesplicht niet. Uitgezonderd zijn ook Nederlanders die vanwege een beperking of een ziekte er geen kunnen dragen. Ook sporten, acteren, muzikale repetities, optredens of het geven van interviews op radio en tv mag zonder mondkapje.

7 Tot wanneer geldt de mondkapjesplicht?

In elk geval drie maanden, dus tot 1 maart 2021. De overheid kan, als dat medisch noodzakelijk is, de mondkapjesplicht verlengen.

De mondkapjesplicht geldt voor iedereen van dertien jaar en ouder. Wie met een bloot gezicht een publieke binnenruimte binnengaat, riskeert een boete van 95 euro. Voor jongeren onder de zestien jaar is het boetebedrag 38 euro. Volgens minister-president Rutte is het ’niet de bedoeling zoveel mogelijk boetes uit te schrijven’. ,,Als het nodig is gebeurt het.” Hij hoopt vooral dat burgers elkaar zonodig aanspreken op het niet-dragen van een mondkapje.