Minder trouw handen wassen en testen. Leven we de coronaregels nog na? Drie vragen

Het is stil in Haarlem. We houden ons aan de avondklok.
© Foto United Photos
Leiden

Nog niet de helft van de Nederlanders gelooft dat de avondklok echt helpt tegen de verspreiding van het coronavirus, maar toch houdt bijna iedereen zich eraan.

Het vertrouwen in het coronabeleid is in de afgelopen tijd verder gedaald. Dat blijkt uit onderzoek van de Gedragsunit van het RIVM.

1 We zien volle parken, leven we de coronaregels nog na?

Slechts drie van de tien ondervraagden vinden dat de overheid een duidelijke koers vaart en een eerlijke vaccinatiestrategie volgt, melden de onderzoekers. Ook vindt maar 26 procent van de deelnemers dat de lasten van de crisis eerlijk over de hele samenleving worden verdeeld. Tegelijk kunnen de meeste maatregelen nog rekenen op een breed draagvlak, stelt het RIVM vast. We ontvangen minder vaak bezoek, werken meer thuis en bijna iedereen houdt zich aan de avondklok (92 procent). Hoewel slechts 42 procent denkt dat de avondklok nuttig is. Maar op het overtreden zonder geldige reden staat dan ook 95 euro boete. De maatregel ’een persoon per dag op bezoek’ krijgt 48 procent steun. De naleving van de bezoekregeling daalde naar 81 procent. Dat was 95 procent toen we nog meer visite mochten ontvangen.

2 Hoe gaat het mentaal en sociaal met ons?

Deelnemers aan het onderzoek ervaren meer eenzaamheid. Nu voelt 67 procent zich alleen en dat was 61 procent. Met de ondervraagden onder de veertig jaar gaat het mentaal slechter dan met ouderen. Zeventigplussers geven aan dat hun gevoelens stabiel zijn gebleven tijdens de pandemie. Minder Nederlanders hebben goede sociale contacten.

Opvallend is dat de gedragsmaatregelen waar deelnemers massaal achter staan, toch minder goed worden nageleefd. Nederlanders met verkoudheidsklachten laten zich minder testen. Ondervraagden wassen minder trouw hun handen in situaties waarin dat nodig is.

De rek lijkt er een beetje uit, zegt Andrea Evers, hoogleraar gezondheidspsychologie van de Universiteit Leiden en lid van de Wetenschappelijke Adviesraad Corona Gedragsunit. Het kabinet kijkt volgens haar nog ’te eenzijdig’ naar de ziekenhuizen, die niet overbelast mogen raken. „Dat ís ook superbelangrijk, maar ze moeten ook iets met de impact van de crisis op de scholen, economie en ouderen.” Sommige groepen in de maatschappij voelen zich niet serieus genomen. „Er wordt wel óver jongeren gesproken maar niet mét.”

3 Durven we te stemmen voor de Tweede-Kamerverkiezingen?

Van de ondervraagden is 88 procent van plan te gaan stemmen. Een op de vier (26 procent) maakt zich zorgen over een mogelijke besmetting in het stemlokaal. Een meerderheid van 67 procent vertrouwt erop dat je veilig kan stemmen. Hoogleraar Andrea Evers ziet de verkiezingen als een complicerende factor bij het coronabeleid. „Mensen vragen zich toch af: zeggen partijen dat voor een betere uitkomst bij de verkiezingen, of menen ze dat nou echt?”

Andrea Evers

De Gedragsunit van het RIVM deed onderzoek onder 54.000 deelnemers in de periode van 10 tot en met 14 februari. Tijdens deze tiende ronde is gepeild hoe Nederlanders denken over het coronabeleid. Het onderzoek is bedoeld om beter te begrijpen wat ondervraagden drijft om zich aan de maatregelen te houden en wat de impact daarvan op hun leven is. De resultaten worden vergeleken met eerdere metingen. Zo wordt gevolgd ’hoe het fysiek, mentaal en sociaal met mensen gaat in dit coronatijdperk’.