Minibossen verbeteren de biodiversiteit in steden

Tiny Forest in Bussum
© Studio Kastermans/Danielle van Coevorden
Amsterdam

Minibossen, ook wel Tiny Forests genoemd, helpen de biodiversiteit in een stad. Daarnaast slaan de bosjes CO2 op, helpen ze tegen hittestress en houden ze water vast. Dat blijkt uit onderzoek van Wageningen University & Research.

Onderzoekers troffen 934 verschillende soorten planten en dieren in de minibossen aan, wat betekent dat ze bijdragen aan de biodiversiteit. Onder meer mieren, bladluizen, pissebedden, miljoenpoten leven in de kleine bossen. Maar ook muizen, konijnen en allerlei vogelsoorten zijn er gesignaleerd. In Zaandam is zelfs een ijsvogel gespot.

Een Tiny Forest is een speciaal concept dat door IVN Natuureducatie naar Nederland is gehaald. Het is een minibos ter grootte van een tennisbaan, 200 tot 250 vierkante meter, waarop 600 inheemse bomen worden geplant. De bodem wordt bedekt met een dikke laag bodembedekking, zodat het groen beter kan groeien. De bosjes worden eerst omheind, om jonge planten te beschermen.

Het groen wordt niet gesnoeid en scholen en vrijwilligers helpen mee de bosjes schoon te houden van afval en dergelijke. IVN Natuureducatie plantte de afgelopen vijf jaar 125 Tiny Forests in steden en liet deze onderzoeken.

Een minibos in Almere.
© foto IVN Natuureducatie

Het oudste minibos stamt uit 2017 en is het Groene Woud in de gemeente Zaanstad. Onderzoekers vonden in dit bosje de meeste dier- en plantsoorten. Wat volgens de onderzoekers aantoont dat hoe langer een minibos doorgroeit, hoe waardevoller het voor de omgeving wordt. Het minst ’succesvolle’ minibos ligt in Almere, waar volgens onderzoekers veel vandalisme plaatsvindt. Boompjes zijn door vandalen gesloopt en matten weggehaald. Daarnaast renden er veel kinderen en honden door de bosjes, wat het groen niet ten goede komt.

De bosjes slaan CO2 (koolstofdioxide) op, aldus de onderzoekers. Gemiddeld gaat het om 127,5 kilo per jaar. Hoe ouder het bosje is, hoe meer opslag. In het oudste minibos in Zaandam werd een CO2-opslag gemeten van 630 kilo per jaar. Terwijl in het deels vernielde bos in Almere slecht vier kilo is gemeten. De minibossen zullen de komen jaren zo’n 250 kilo CO2 opslaan is de verwachting, wat gemiddeld is voor een Nederlands bos.

In het Zaanse Darwinpark is per ongeluk een deel van de Tiny Forest ’Gouwse Bos’ weggehaald bij werkzaamheden. Onderzoekers maten direct veel minder CO2-opslag. ,,Ontzettend zonde’’, aldus Fabrice Ottburg, onderzoeker van de Wageningse universiteit. ,,Hoe beter de bosjes beschermd worden, hoe beter het resultaat.’’

De Tiny Forests kunnen helpen tegen hittestress in steden, blijkt uit het onderzoek. Toen het tijdens de heetste dagen afgelopen zomer zo’n 40 graden in het Zaanse centrum was, werd in het Zaanse minibos een bodemtemperatuur van net boven de 15 graden gemeten. Als de bossen wat ouder zijn, zal die temperatuur nog wat lager zijn.

Daarnaast vingen de minibossen flink wat regenwater op. Uit gegevens van de KNMI zijn elf onderzochte minibosjes goed voor het opvangen van zes miljoen liter hemelwater. Dit laat volgens de onderzoekers zien dat de bosjes bijdragen aan oplossingen voor wateroverlast in steden.

De onderzoekers hopen dat meer steden een Tiny Forests aan laten leggen. Ook zijn er minibospaketten voor particulieren.