Premium

De geur van Vernis | column

Nico van Straalen
© Dijkstra b.v.

Al jaren ben ik gefascineerd door het Proustiaanse verschijnsel: de herinnering die wordt opgewekt door een geur. Het is genoemd naar Marcel Proust, een onder literatuurliefhebbers beroemde Franse schrijver uit het begin van de twintigste eeuw. Ik vind het vooral interessant omdat er een biologische verklaring voor is, iets dat de letterkundigen die over Proust schrijven, onvermeld laten.

In een van de beroemdste scenes uit het boek van Proust krijgt de schrijver die op een koude winterdag thuiskomt, van zijn moeder een kopje lindebloesemthee met een koekje erbij. Het koekje is een madeleine. Hij doopt het in de thee, brengt het naar zijn mond en op het moment dat de madeleine zijn gehemelte beroert, krijgt hij een heel sterke herinnering aan een soortgelijke ervaring toen hij een kopje thee kreeg van zijn tante in het dorp Combray. Hij wordt vervuld van gelukzaligheid en ziet de tuin van zijn tante, de mensen van het dorp, hun huisjes en de kerk, de hele wereld eromheen, alles uit zijn kopje lindebloesemthee komen.