Premium

Linkshandigheid optelsom kleine ongemakken: ’Alleen met bier- en wijnglazen had ik nooit moeite’

Linkshandigheid optelsom kleine ongemakken: ’Alleen met bier- en wijnglazen had ik nooit moeite’
Sander Reijn en Sandrine Mellema hebben een webwinkel voor linkshandige spullen.
© Studio Kastermans

Wat missen linkshandigen het meest? Een fototoestel met de ontspanknop links, een linkshandige kartelschaar en een standaard aan de rechterkant van de fiets.

Sander Reijn somt ze zo op: op de vraag naar deze drie producten kan hij in zijn linkshandigenwinkel alleen maar nee verkopen. „De kartelschaar hadden we in het assortiment, maar de fabrikant is met dat product gestopt. Je hebt het over een niche in een niche in een niche. Want om er een te willen moet je handwerken, linkshandig zijn en ook nog eens een kartelschaar nodig hebben.”

Van de vele tientallen lezers die reageerden op de oproep van de redactie van deze krant hun ervaringen met hun linkshandigheid te delen, repten er inderdaad een aantal over camera’s met de ontspanknop op de verkeerde plek en hoe hinderlijk ze het vinden de fietsstandaard met de hand uit te moeten trekken. Over de linkshandige kartelschaar had niemand het...

Voor linkshandigen is de wereld spiegelverkeerd ingericht. Sander Reijn, hoewel zelf rechtshandig, weet er uitbreid over te vertellen. Met echtgenote Sandrine Mellema drijft hij vanuit Almere een webwinkel met producten voor linkshandigen. Het begon ermee toen Sandrine, die wel links is, tien jaar geleden een dunschiller voor linkshandigen cadeau kreeg en ontdekte dat het schillen daarmee écht veel handiger ging.

Puntenslijpers

De kiem voor de winkel was gelegd, die grossiert in scharen en dunschillers, schoolvulpennen (met anders geslepen punt), collegeblokken met de spiraal aan de andere kant en linealen, rolmaten, kurkentrekkers en puntenslijpers die wél door linkshandigen te gebruiken zijn. Zoals veel lezers in hun reacties noteerden: linkshandigheid is geen groot obstakel, maar een optelsom van vele kleine hindernissen. Mayke Wagemaker uit Hoogkarspel slaakt er een noodkreet van: ’Was ik maar rechtshandig geboren’.

In restaurants ligt het bestek voor hen verkeerd om, staat bij maatbekers de schaalverdeling aan de achterkant, zit het tuitje van de juslepel niet aan de schenkzijde en openen ze op stations met hun ov-kaart het verkeerde poortje. Alleen ’met bier- en wijnglazen had ik nooit enige moeite’, relativeert Hans van der Veen uit Leiden. Nico de Lange uit Noordbeemster is lid van een vriendengroep met vijf van de zes linkshandigen. Bij etentjes zitten de linkshandigen op een rij, de (rechtshandige) partners er tegenover en ’de enige rechtshandige kameraad zetten we aan de ’buitenkant’.’

Een onderwerp wat de oudste groep lezers steevast aansnijdt is de dwang waarmee ze rechts moesten leren schrijven op de lagere school. Waar de een vond dat het gemep met de lineaal en psychologische onderdrukking door juffen en meesters bron was van een schoolachterstand vond een ander het een handig extra geleerd kunstje. Yvonne Noorman uit Enkhuizen schreef rechts de sommen op het bord en krijtte met links de cirkels, vierkante of andere verduidelijkende tekeningen. ’Klinkt grappig maar heeft altijd een verwarrend gevoel gegeven’. Harm Beers uit Heerhugowaard moest op de technische school regelmatig naar voren komen om wat op bord te schrijven. ’Dan pakte ik twee krijtjes met mijn linkerhand schetste ik de figuren en rechts zette ik de cijfers er bij, handig toch?’

Kroontjespen

Veel lezers tonen begrip voor de harde leerschool die ze ondergingen om rechts te leren schrijven. Want ja, de inkt vlekt als je mouw over de verse tekst heengaat en door niet trekkend maar duwend te schrijven, prikt de kroontjespen in het papier. Drogredeneringen, blijkt nu, die op de Linkshandigendag dinsdag 13 augustus in het Zuiderzeemuseum worden doorgeprikt. „Je zou niet fatsoenlijk kunnen schrijven met links, de schoonschrijflessen in het oude dorpsschooltje van Kollum in het museum tonen anders aan”, zegt Reijn. „Het is een kwestie van je blad anders neerleggen en je pen in de juiste hoek houden.”

Onderwijs

Elk jaar op linkshandigendag kunnen zo’n tweehonderd linkshandigen meedoen aan de schoonschrijfles. Janny Westhoff deed als eens mee en bericht: ’Verrassend was het dat er geen verschil te zien was tussen wat ik links en recht geschreven had.’ Reijn vindt wel dat in het onderwijs amper aandacht is voor linkse schrijfvaardigheid. „Letters worden op het bord vanuit rechtshandig perspectief voorgedaan.”

Maar dat nadeel kan ook een voordeel hebben. „Gezegd wordt dat linkshandigen creatiever zijn dan rechtshandigen. Je wordt niet creatiever geboren, is mijn mening, maar wordt creatiever omdat je gedwongen wordt ruimtelijk te denken. Bijvoorbeeld als je als linkshandige een rechtshandige zijn veters ziet strikken en dat probeert te leren.”

Veel lezers leggen een combinatie tussen linkshandigheid en linksbenigheid bij voetbal. Moeder Martha schrijft over haar zoon Floris dat hij zo’n geweldige linksbuiten is. Ook horlogemaker Sjaak Knijn uit Heerhugowaard stond linksbuiten en dat ging hem beter af dan linksom pootje over gaan in bochten naar links op de ijsbaan. Theo Neefjes uit Obdam nam de corners van links en wist daar de keepers van Kolping-Boys mee te verrassen. Volgens Reijn is er echter geen noodzakelijk verband tussen linkshandig- en linksbenigheid. Het komt in alle varianten voor.

Klokkijken

„Ook kun je extremer links zijn. We krijgen soms vragen naar klokken waarvan de wijzers tegen de klok in draaien. Maar niet kunnen klokkijken is geen gangbaar probleem voor linkshandigen. Er zijn ook linkshandigen die de bal rechts gooien of rechts dopjes van flessen draaien.” Enkhuizer Rinus Schoen had in dienst - lichting 1962-1 - moeite met exerceren. ’Woest werd de wachtmeester en ik kreeg een bosje stro aan m’n linkerarm gebonden, ter onderscheid van links en rechts. Stro genoeg, want we sliepen op strozakken!’

Linkshandigheid is in de wetenschap nog een braakliggend terrein. „Ook omdat bij veel onderzoeken linkshandige proefpersonen eruit worden gefilterd. Nederland heeft met twaalf procent linkshandigheid relatief de meeste linkshandigen ter wereld. In de Aziatische en Arabische wereld komt het nauwelijks voor, dat komt omdat daar een taboe rust op linkshandigheid.”

Waarom Nederland het hoogste percentage heeft weet Reijn niet. „Ik dacht inderdaad meteen aan onze geroemde tolerantie, het zal in elk geval wel een soort van evolutionair voordeel hebben, want het percentage is al door de eeuwen heen zo hoog.” Zeventig procent van de mensen heeft een gen dat regelt dat ze rechtshandig zijn. Bij de andere groep bepaalt dus willekeur of wat is aangeleerd de voorkeur. „Linkshandigheid is omgeven door mystiek. Het is lang als iets ongelukkigs en ongemakkelijks gezien.”

Vandaar dat de Amerikaan Dean R. Campbell die in 1976 met een dag aandacht voor de onhandigheid van linkshandig wilde vragen dat jaar uitkwam op vrijdag de 13e augustus. Ook omdat die dag op de kalender nog niet door een ander thema was gekaapt. Sinds 2010 houden Sandrine en Sander de datum met hun Linkshandigendag in het Zuiderzeemuseum bij Enkhuizen in ere.

Lees ook:

De boodschap van Linkshandigendag: Schoonschrijven met links, het kan wel!

Lezers over hun linkshandigheid: ’Juffrouw De Groot zou trots op me zijn geweest’