Premium

Mediaopleiding Nova College Haarlem gooit het roer om en geeft ’scrummend’ onderwijs: ’Weg met klaslokalen, studieroosters en tentamenweken’

Mediaopleiding Nova College Haarlem gooit het roer om en geeft ’scrummend’ onderwijs: ’Weg met klaslokalen, studieroosters en tentamenweken’
Scrummende studenten Alexia ter Veer, Anne van Hal en Ferris Soppel op het Nova College.
© United Photos/Paul Vreeker
Haarlem

Nu is het mooi geweest, dachten docenten van de mediaopleiding van het Nova College Haarlem vorig jaar. Ze gooiden het hele onderwijssysteem om. Vanaf dit jaar werken studenten en docenten ’scrummend’. Een abstract woord voor een werkmethode die neerkomt op: niet praten maar poetsen.

Al vaak kregen de docenten van stagebedrijven te horen dat hun studenten wél kennis in huis hadden, maar weinig initiatief toonden.

„We leiden onze studenten op om als vormgever of voor mediaproducties te gaan werken”, zegt docent Tanja Klees. „Daar werkt men dagelijks aan projecten met deadlines en er moeten veel eigen ideeën worden ingebracht. Maar in ons vorige onderwijssysteem werd eigen initiatief en zelfredzaamheid niet genoeg gestimuleerd.”

Ze staat in de compleet verbouwde vleugel van de mediaopleiding op het Nova College aan de Zijlweg. Drie klaslokalen en een hal werden gesloopt en omgebouwd tot één grote werkruimte met daarin twee glazen workshopruimtes. Een beetje zoals het er bij de gemiddelde start-up uitziet.

Studenten staan en zitten her en der in de ruimte. Ze werken aan statafels met daarop laptops en grote portfoliomappen. Overal hangen post-its. Heel veel post-its.

Docent Klees: „Ons onderwijs was traditioneel. Met klaslokalen en lesuren. De studenten passief achter een veilig bureau. Terwijl ze vanaf jaar één gepusht moeten worden om projecten op te pakken en eigen problemen op te lossen.’’ Scrum-onderwijs is de nieuwe filosofie. Naast de klaslokalen gingen ook het rooster en de lesmethodes op de schop.

’Scrummen’, ’agile’ werken, ’sprint-methodes’, en ’product owners’. „Ik kreeg eerst een beetje jeuk van dat soort termen”, zegt opleidingsmanager Jeroen Marcelis. „Tot ik, op een congres van Scrum@School over scrummen in het onderwijs, een meisje van veertien hoorde. Jong als ze was wist ze ontzettend helder en zelfverzekerd uit te leggen met wat voor project ze bezig was. Ze werkte ’scrummend’. Toen dacht ik: misschien zit hier iets in.”

Scrummen?

Maar wát is scrummen dan precies? Het is een methode om naar een eindproduct toe te werken. Met als mantra: niet praten maar doen. Scrummende teams werken steeds naar tussenstations in plaats van gelijk naar het eindproduct.

Kenmerkend ervoor is: gelijk aanpakken zonder een volledig uitgestippeld plan; leren en verbeteren tijdens het proces; veel deadlines en korte projectjes (sprints); snel resultaten; werken in kleine teams en veel feedback tijdens het werk.

Student Alexia ter Veer (17) staat met een groot bord voor haar neus. Erop een werkplanning met kleine taakjes verdeeld over zo’n dertig post-its. De meeste hangen in de kolom ’to do’, andere in de kolommen ’busy’ en ’done’.

Samen met haar drie groepsgenoten moet ze in één week tijd een bestaand tijdschrift namaken om zo te leren hoe dat werkt. Op dag één bedachten ze alle deeltaken die daarvoor gedaan moeten worden en de rest van de week voeren ze alles uit. „Ik ben deze week de scrum-master”, zegt ze. „Dat houdt in dat ik de planning op het scrumbord in de gaten houd.”

Geen rooster meer

Elke dag zitten de studenten van 9.15 uur tot 15.00 op school om aan het tijdschrift te werken. Inhoudelijke workshops (vakken) als ’Photshop’, ’vormgeven’ en ’illustreren’ moeten hen de vaardigheden leren. Ze worden de hele week op verschillende dagen en tijden gegeven door de coaches (docenten). Studenten mogen zelf bepalen wanneer ze erheen gaan. Het vaste studierooster werd dus afgeschaft.

„Voor mij werkt dit top”, zegt de eerstejaarsstudent Alexia Ter Veer. „Laatst hadden we een weekproject waarbij we voor een echt uitzendbureau een video moesten maken. Mijn groepje had daarvoor een gesprek met dat bureau ingepland maar niemand had ooit zoiets gedaan. School bood de workshop ’Klantgesprek’ aan. Daar ga je dan naartoe, niet omdat het moet, maar omdat je niet voor lul wil staan als je bij de klant aankomt.”

Docent (lees: coach) Klees knikt tevreden als ze de student hoort. „Dit is precies het doel. Ook niet alle workshops zijn verplicht. Als studenten kennis of stof liever op een andere manier tot zich nemen, via YouTube, of een boek, zijn ze daar vrij in. We willen ze leren zichzelf te redden.”

Opleidingsmanager Marcelis vult haar aan: „Weet je wat het mooie is? Als een docent een traditionele les in een klaslokaal met dertig studenten geeft, dan zijn er maar tien leerlingen voor wie die uitleg goed is. Tien anderen beheersen de stof allang en en weer tien anderen vinden het juist te lastig.”

Ook over het beroepsperspectief van de studenten is hij optimistisch. „Veel bedrijven werken op een bepaalde manier scrummend. Als onze nieuwe lichting studenten ergens binnenkomt, passen ze zich sneller aan.”

Geen klaslokalen en geen vast studierooster. Hoe worden de studenten getest? „Tentamenweken kennen we niet meer. Onze studenten bouwen een portfolio op met eigen werk, daar kijken we eens in de vier weken naar en beoordelen we ze op. Eens in de acht weken is er een kennistoets waarin de vaardigheden en theorie van de voorgaande projecten behandeld worden.”

Snel afgeleid

Innovatief onderwijs. De vraag is of deze vorm, die veel discipline van de studenten vraagt, voor iedereen geschikt is. „Ik heb soms moeite met focussen”, zegt student Ferris Stoppel (16). „In de open ruimte werken teams door elkaar. Ik raak dan snel afgeleid.”

Klees reageert: „Van studenten die moeten wennen leren we veel. We zoeken balans tussen genoeg handvatten bieden, maar niet alles voorgekauwd aanreiken. We passen ons aan, aan de hand van ervaringen. Wat dat betreft zijn we scrummend deze vorm van onderwijs ingegaan. Leren door te doen.”