Toch nog winterse buien, ’trek je trui uit en verbrand overtollig vet!’

Toch nog winterse buien, ’trek je trui uit en verbrand overtollig vet!’
Leiden

Komende dagen krijgen we toch nog wat winters weer met lagere temperaturen en een sneeuwvlok. ’Trek je trui uit!’, adviseert de Hartstichting.

Kou kan helpen overtollig vet te verbranden en dat is goed voor je hart, benadrukt de Hartstichting. „Draag een t-shirt, neem een koude douche en zet de verwarming lager. Zo zet je je bruine vetcellen aan het werk en maak je zelf warmte.”

Minder warme kleding en de thermostaat op 17 graden, alles helpt. Uit onderzoek blijkt de ’bruine vetcellen’ door kou uit hun slaapstand komen. Het lichaam bevat wit en bruin vet. Wit vet is ongezond. Dat heb je te veel als je te zwaar bent.

Gezond

Maar bruin vet is juist gezond doordat het energie - opgeslagen in suikers en vetten - omzet in warmte. Bruin vet - op bepaalde scans donker van kleur, vandaar de naam - werkt als een soort kachel van het lichaam. Als extra bonus verbrandt het overtollig vet in je lichaam.

Lang is gedacht dat alleen baby’s en dieren bruine vetcellen hebben en dat ze in de loop van ons leven verdwijnen. Maar in 2009 ontdekten wetenschappers dat ook volwassenenen bruin vet hebben. „De ontdekking van bruin vet bij volwassenen biedt veel mogelijkheden”, meldt onderzoeker Sander Kooijman van het Leids Universitair Medisch Centrum.

Toch nog winterse buien, ’trek je trui uit en verbrand overtollig vet!’

„Als je dit vet kunt aanzetten om meer energie te verbranden, is dat is natuurlijk heel interessant voor mensen met overgewicht die moeilijk afvallen.”

Matten

Kooijman laat in een van zijn onderzoeken ruim dertig mannen en vrouwen liggen tussen matten, die langzaam afkoelen naar 4 graden Celsius. „Bruin vet zit onder meer bij de sleutelbenen. Met infrarood kunnen we meten hoe actief dat vet is, en hoeveel energie het verbrandt.”

Koude matten klinkt niet als een heel aantrekkelijke manier om hart- en vaatziekten te voorkomen. Kooijman: „Ik heb het zelf ook getest, en het is goed te doen, maar inderdaad niet geschikt om massaal thuis toe te passen.”

Nachtdiensten

Bruin vet is niet altijd even actief en staat vooral aan het eind van de nacht ’aan’. Het zorgt dat je temperatuur weer stijgt voordat je wakker wordt. „We weten dat mensen met een verstoord dag-nachtritme, bijvoorbeeld door nachtdiensten, een hoger risico lopen op hart- en vaatziekten. Mogelijk is een verstoorde werking van het bruine vet een van de verklaringen hiervoor.”

Werknemers in ploegendiensten eten, bewegen en slapen steeds op andere tijden. Ook worden ze op andere tijdstippen blootgesteld aan (kunst)licht. Daardoor kan het bruine vet zijn gunstige werking wellicht niet goed uitvoeren. Kooijman onderzoekt de precieze invloed van kou en licht op bruin vet. In 2017 kreeg hij de Dekkerbeurs Junior postdoc van ruim € 220.000,- waarmee hij drie jaar onderzoek kan doen.

Praktische adviezen

Bedoeling is dat zijn onderzoek leidt tot praktische adviezen. „Mensen die werken in ploegendiensten kunnen mogelijk bijvoorbeeld via een koude douche na het opstaan de schadelijke effecten van hun verstoorde dag-nachtritme beperken. Bovendien zoeken we naar stoffen die het bruine vet activeren.”