Premium

Haarlems literair Halewijnfestijn wil meer bekendheid voor schrijvers: Boeken veranderen levens

Haarlems literair Halewijnfestijn wil meer bekendheid voor schrijvers: Boeken veranderen levens
Emma Höngens (r) en organisator Pon Kranen willen zoveel mogelijk jongeren betrekken bij Halewijnfestijn.
© Foto United Photos/Paul Vreeker
Haarlem

Boeken veranderen levens. De drijvende kracht achter het literair Halewijnfestijn, Pon Kranen, is er duidelijk over. Ze wil zoveel mogelijk volwassenen, maar ook vooral jongeren stimuleren te lezen. Zondagmiddag zou de Halewijnprijs voor het eerst in Haarlem worden uitgereikt. Door het coronavirus wordt het uitgesteld.

De landelijke prijs werd al 32 keer uitgereikt in Roermond. Voor deze editie mogen de zes genomineerde schrijvers dit jaar afreizen naar de Haarlemse Janskerk. Reggie Baay, Paul Gellings, Toine Heijmans, Sylvia Hubers, Stefan Popa en Wanda Reisel maken hun entree met een optreden.

Bekendheid

Volgens de Haarlemse literatuurwetenschapper Kranen heeft het literaire Halewijnfestijn als doel om meer auteursbekendheid voor schrijvers te creëren. „Om die reden nomineren we daarom ook geen debutanten omdat het voorkomt dat die één prachtig boek schrijven en dat is het. We willen bekendheid geven aan schrijvers die schrijven.”

De genomineerde auteurs zijn door een onafhankelijke juryleden verspreid over het hele land uitgekozen.

Reinaerttroffee

Naast de Halewijnprijs is vijf jaar geleden ook de Reinaerttroffee in het leven geroepen. Er werd een jongerenjury geformeerd die onafhankelijk van de jury van de Halewijnprijs de boeken beoordeeld. Een van die jongeren is de 19-jarige Emma Höngens uit Heemstede. Toen zij in boekhandel Blokker benaderd werd door Arno Koek om mee te lezen, was ze gelijk enthousiast.

„Ik lees graag en veel. Door mee te doen met de Reinaerttrofee mag ik gratis boeken lezen. Bovendien zijn het boeken die ik zelf niet zo snel zou uitkiezen.”

Ze werd echter blij verrast door het boek Of de oleander de winter overleeft van Stefan Popa. „Doordat ik het reviewformulier moest invullen let je op andere dingen dan normaal. Bijvoorbeeld de schrijfstijl. Ik zou nooit zo snel kiezen voor een onderwerp over het Aroemeense volk, maar door zijn schrijfstijl is dit levensverhaal me heel erg bijgebleven.”

Haarlems literair Halewijnfestijn wil meer bekendheid voor schrijvers: Boeken veranderen levens
Het boek-wisselpunt bij Huijsing Books
© Foto Pon Kranen

Netflix

De student leest minstens een boek per week. En altijd voor het slapengaan. „Anders kan ik niet slapen. Veel van mijn vrienden lezen niet, maar kijken vooral Netflix-series. In films en series wordt alles voor je ingevuld. Daar hoef je niet je eigen fantasie op los te laten. Maar je mist ook veel. Als ik een film over een boek bekijk, mis ik de gedachten van de personages en is het beeld dat ik eerder tijdens het lezen van een boek heb gevormd heel anders. Ik zie lezen als een samenwerking tussen mezelf en het boek.”

Dovemansoren

Kranen krijgt tranen in haar ogen als ze Emma zo enthousiast en met passie over boeken hoort vertellen. „Hier doe ik het allemaal voor”, zegt ze. Volgens Kranen is het mede te danken aan burgemeester Wienen zelf dat het festijn nu in Haarlem plaatsvindt. „Ik kreeg een lintje (lid in de orde van Oranje Nassau) van de burgemeester die toen opperde dat Haarlem ook zo’n literair festijn zou moeten organiseren.”

Dat was niet aan dovemansoren gericht. De Haarlemse literatuurwetenschapper die elk jaar verschillende keren 200 kilometer naar Roermond reed, besloot de koe bij de horens te vatten. „Het was tijd om een breder publiek aan te boren. Ik ben met de burgemeester en een ambtenaar om de tafel gaan zitten en ben ervoor gegaan.”

Kampvuur

De organisator kreeg een cultuurstimuleringsfonds en benaderde Haarlemse boekhandels, culturele instellingen en scholen om bij het festijn te betrekken. Het Halewijnfestijn bestaat namelijk uit meer dan alleen de nominatie van schrijvers. „Om jongeren aan het lezen te krijgen, hebben we op verschillende plekken in de stad boek-wisselpunten opgezet met daarin de genomineerde boeken, zoals bij Huijsing Books, boekhandel Blokker en het Mendelcollege.” Omdat het een overgangsjaar is van Roermond naar Haarlem lezen er zo’n 40 jongeren in de leeftijd van 14 t/m 21 in Roermond en ongeveer 35 in Haarlem.

„We willen jongeren inspireren door literatuur. Daarom hebben we ook de Halewijnactiviteiten in de vorm van theater of een kunstwerk. Boeken lezen is fijn maar jongeren die het moeilijk vinden om te lezen, kunnen ook op andere manieren geïnspireerd worden door literatuur. Vroeger zaten we allemaal rond het kampvuur te luisteren naar verhalen.”

Emma vult aan dat iedereen blij wordt van een goed verhaal. Maar dat het niet altijd een boekverhaal hoeft te zijn. „De stap naar een boek is voor sommigen best groot. Het is natuurlijk het eerste jaar, maar ik denk dat dit festijn goed van de grond kan komen in cultuurstad Haarlem.

Uitstel

Het Halewijnfestijn wordt in verband met het coronavirus uitgesteld. Kranen wil dat niet als negatief uitleggen. ,,Uitstel geeft ons juist meer tijd in Haarlem om allerlei Halewijnactiviteiten vorm te geven, waarover we al met verschillende culturele en andere instellingen in gesprek zijn.”

Ze denkt bijvoorbeeld aan meer boek-wisselpunten op scholen en boekhandels. Volgens Kranen is het ook voordelig dat er nu langer kan worden doorgelezen. ,,De genomineerde auteurs en ook de lezende jongeren voor de Reinaerttrofee en anderen krijgen alleen maar meer tijd om te lezen en de stimulans om mee te doen!’’