Kunstenaars roepen Moeder Aarde te hulp in twaalf visioenen van de wereld na corona

Lego Lima installeert haar 'Regen van bewustzijn' in de Westerkerk.
© Foto Peter Schat
Amsterdam

Niemand luistert, er is geen bewustzijn van wat er aan de hand is. Die gedachte over de onrust en het rumoer dat over de wereld gaat inspireerde Lego Lima tot haar kunstwerk ’Chuva de Consciência/Regen van bewustzijn’, dat een centrale plaats inneemt in de tentoonstelling ’Nieuwe aarde’ die vanaf zaterdag te bekijken is in de Westerkerk.

Ze volgt donderdagmiddag met spanning het plaatsen van haar vier meter brede schilderij tijdens het inrichten. Transparante druppels en mediterende figuren larderen het. „Hoe kunnen mensen bewustzijn krijgen? Het zou als regen op ze neer moeten dalen. Water maakt schoon en kan in de mensen trekken”, zegt de Braziliaanse kunstenares, die sinds 1992 in Amsterdam woont en werkt. Ze is bezorgd over Brazilië. „Veel mensen kregen net een beter leven en toen kwam Bolsonaro”, wijst ze op de veranderingen die het regime onder de militaristische rechtse nieuwe president teweeg bracht.

„Als mensen gelukkiger zijn presteren ze beter op allerhande gebieden, technisch, cultureel.” Het is wat ze haar familie en vroegere landgenoten gunt. „Maar ook in Nederland is de situatie rond corona dramatisch, omdat mensen niet luisteren. Corona forceert ons op onze stappen terug te komen, waar het klimaatverandering betreft. De aarde loopt geen gevaar, die blijft gerust bestaan, maar de levens van onze kinderen en kleinkinderen zijn in gevaar”, zegt Lima.

(Tekst gaat door onder de foto)

Het vier meter brede schilderij, onderdeel van de installatie ’Regen van bewustzijn’ van Lego Lima.
© Lego Lima

Mystieke geschriften van Hildegard von Bingen en Rumi, bijbelse, boeddhistische en taoïstische teksten en een songtekst van Bløf, kunstenaars haalden overal inspiratie vandaan om werk aan te leveren voor de ’Nieuwe aarde’. Onder andere werk van Sarah van der Lijn uit IJmuiden en Jet van Helbergen uit Haarlem. Het zijn kunstzinnige visies, of in de woorden van initiatiefneemster Carolien Croon, directeur van het Bijbels Museum, ’visioenen’, die tonen welke belangrijke bijdrage kunst in tijden van verandering levert aan de samenleving.

Het bijbelse aantal van twaalf van die visioenen is blijft tot en met 11 december in de kerk. Het aantal heeft er ook mee te maken, dat de kunstenaars ordentelijk betaald krijgen. Als alle 261 kunstwerken tentoongesteld zouden worden, die na een oproep voor deze expositie zijn ingestuurd, had het budgettair niet uitgekund. Dat aantal geeft wel aan dat het thema leeft bij kunstenaars, het verlangen naar een plek die we nooit hebben verlaten.

In het voorjaar nodigden Croon en kunstenaarscollectief The Turn Club de kunstwereld uit visionair te verbeelden hoe de wereld er na corona uit komt te zien. Waar eindigt de zoektocht naar een wereld waarin aardse problemen overwonnen zijn en gerechtigheid heerst? Het valt haar op, dat veel kunstenaars – zowel mannen als vrouwen - met hun kunstwerk het vrouwelijke aspect, Moeder Aarde of ’de Godin’ in ere hebben willen herstellen. De uitingen zijn divers. Beeldhouwkunst, schilderijen, textiel, een hoorspel, fotografie.

De expositie vond een onderkomen in de Westerkerk, de in 1631 voltooide blikvanger tegenover de Jordaan aan de Prinsengracht, ontworpen door Hendrick de Keyser. Want het Bijbels Museum zelf is dicht. Het museum aan de Herengracht sloot dit jaar en ’ontzamelde’ de collectie. Het bestaat nog voort als organisator van reizende exposities, die de bezoeker in het hart raken, zachtmoedig confronteren, inspireren en bemoedigen en altijd een relatie hebben met de bijbel.

Lunchbijeenkomsten

’Nieuwe aarde’ is dagelijks behalve zondag gratis te bezoeken tussen 10 en 15 uur. Door corona is het aantal bezoekers beperkt en moet men via eventbrite.nl een tijd reserveren. Op de woensdagen 4, 11 en 18 november zijn er lunchbijeenkomsten, die men ook moet reserveren en waarvoor vijf euro toegang moet worden betaald. Deelnemende kunstenaars gaan tijdens de lunch in dialoog met elkaar en cantor-organist Evan Bogerd van de Westerkerk zorgt voor een muzikale afsluiting door op hun kunst te improviseren op het orgel.