Mensen die werken in de jeugdzorg zijn de nieuwe superhelden | column

Jelte Krist.

Jelte Krist.© Ella Tilgenkamp

Jelte Krist

Wat zitten er een geweldige kanten aan ons westerse bestaan. We zijn digitaler, mobieler en flexibeler dan vorige generaties. Nog nooit werden we zo oud en waren we zo welvarend. We hebben verbluffende innovaties als de smartphones. Onze individuele vrijheid om van het leven iets moois te maken is overweldigend.

En elke dag worden we geïnspireerd door experts op tv, social media of in het zelfhulpboek. Ze laten ons zien dat succes gaat om gelukkig zijn, eigendom en zelfstandig bereikte resultaten. Ik zie het ook in organisaties en bij managementgoeroes. Superhelden met een boodschap: Kies voor geluk. Spreek met zelfvertrouwen. Focus. Heb alles onder controle. Het moet veilig zijn. Efficiënt en High performance. Wees professioneel. Rationeel. Emoties zijn zwak.

In de jeugdzorg, waar ik werk, is het wel anders. Daar zitten jonge mensen vast. Soms achter een gesloten deur. Vaak in de ellende van het bestaan. Kinderen, die in onze samenleving eigenlijk nergens welkom zijn. Ze zijn beschadigd, kwaad of suïcidaal. Ik doe een poging om de hardwerkende jeugdzorgmedewerkers en leidinggevenden te ondersteunen in hun enorm complexe werk. We willen de vrijheid van kinderen minder beperken en meer contact maken. Minder top-down plannen en meer ruimte voor de intelligentie van de zorgprofessional in de frontlinie. Minder sturen op financiën en meer op de kwaliteit van zorg.

Dat is geen superheldenverhaal. Geen James Bond of Batman die met bovennatuurlijke krachten rondvliegt. Geen stoer betoog met quick fix oplossingen of grote woorden over impact maken, doeltreffendheid of return on investment.

Ik ben Forrest Gump met zijn verwonderlijke blik, het struikelen over woorden en praten met een brok in de keel. Omdat ik continu geraakt word door de hardheid en uitzichtloosheid waarin die kinderen leven. Maar ook vanwege de zorgprofessionals die ervoor zorgen dat er plezier wordt gemaakt en er een gevoel van thuis is. Waar grenzen worden aangegeven vanuit verbinding en er de vrijheid is om emoties te uiten.

Er is kritiek op de gesloten jeugdzorg en dat is terecht: er gaat heel veel mis in dat systeem. Maar van die talentvolle jeugdzorgprofessionals kunnen de experts op tv en adviseurs in organisaties veel leren. Het uithouden van onmaakbaarheid en het werken zonder een instructie die precies zegt hoe het moet, want voor een mens bestaat geen handleiding. Durven vallen en opstaan en worstelen met eigen onvermogens. Het tonen van empathie en maken van verbinding als belangrijke kwaliteiten. Omdat dit zorgt voor solidariteit.

Daarmee zijn het de nieuwe superhelden voor onze samenleving en ze hebben een heldere boodschap: Kies voor betekenis. Spreek met twijfel. Sta open. Heb vertrouwen dat het ontstaat. Het leven zit vol risico’s. Neem de tijd en kom nabij. Laat je raken. Wees gevoelig. Emoties zijn menselijk.